ArmeniaNow.com - Independent Journalism From Today's Armenia
March 26, 2004




Ստեղծագործ աշխատանք. պարգևների արժանացած դպրոցը գոյատևում է հանուն ստեղծագործելու արվեստի


Երբ Վրաստանում Չեխիայի Հանրապետության դեսպանն այցելեց Հայաստան, նա ասաց Երևանի գեղարվեստի մանկական բարեգործական դպրոցի սաներին.

Մեծ սեր արվեստի նկատմամբ

«Ես երբեք Հայաստանում չէի եղել, բայց ձեր նկարներով ճանաչեցի ձեր երկիրը և այն տեսնելու բուռն ցանկություն ունեցա»:

Դեսպան Իրժի Նեգվասիլը Հայաստան էր այցելել անձամբ հանձնելու 2003 թվականին չեխական Լիդիցե քաղաքում կայացած Գեղարվեստի 31-րդ միջազգային ցուցահանդես-փառատոնի մրցանակները:

Ցուցահանդեսին մասնակցում էին աշխարհի 154 երկրների ներկայացուցիչներ: Հայաստանից ներկայացված էին մոտ 200 աշխատանքներ, որոնցից տասն արժանացան պարգևների: Այդ տասից իննի հեղինակները Վարդան Ղումաշյանի աշակերտներն են: Ղումաշյանը դասավանդում է Աջափնյակի գեղարվեստի մանկական բարեգործական դպրոցում և «Անանիա Շիրակացի» կրթահամալիրում:

Իսկ դպրոցի մասին Հայաստանի մշակույթի նախարարությունում առաջին անգամ իմացան միայն այն ժամանակ, երբ Չեխիայի դեսպանը ցանկություն հայտնեց հանդիպել դպրոցի սաներին:

Բոլորի ուշադրությունից զրկված ու անտեսված այս դպրոցը միայն իր
հոգևոր իմաստով է դպրոց: Գեղարվեստի դպրոցը ծվարել է Աջափնյակ համայնքի բնակելի շենքերից մեկի կիսանկուղային հարկում: Պահեստ հիշեցնող այդ մութ ու ցուրտ սենյակներում մանկական երևակայությունը գունագեղ պարտեզներ է արարում: Աշխատանքն արտասովոր է, իսկ տարածքը գեղեցիկի հետ ոչ մի կերպ չի առնչվում:

«Մենք մոռանում ենք նյութական խնդիրների մասին, քանի որ եթե հիշենք, ապա չենք կարող ստեղծագործել», ասում է Ղումաշյանը: Նա նաև ասում է, որ արդեն մոռացել է ավելի հարմար տարածք ձեռք բերելու համար օգնություն ստանալու փորձերի մասին:

«Մի քանի տարի առաջ հասկացա մի պարզ բան, որ չարժե ժամանակ կորցնել ինչ-որ պաշտոնյայի արվեստի կարևորությունը բացատրելու վրա, անիմաստ է: Ամեն ինչ մոռացա ու տրվեցի երեխաների հետ աշխատելու հաճելի գործին» պատմում է Ղումաշյանը:

Բարեգործական այս դպրոցը Երևանում միակն է, որտեղ մանուկները սովորում են անվճար: Այն հիմնադրվել է 1991 թվականին: Ցուրտ ու մութ այդ տարիներին այս դպրոցը դարձավ մի ամբողջ սերնդի հոգևոր դաստիարակության կենտրոնը, որտեղ երեխաները մոռանում էին առօրյա դժվարությունների մասին և ապրում ու շնչում էին մաքրամաքուր արվեստով:

Խորհրդային տարիներին այստեղ գործում էր թաղային երիտասարդական ակումբ: Անկախացումից հետո այն փակվեց՝ թողնելով երեխաներին բախտի քմահաճույքին:

Չնայած փակմանը՝ Մոսկվայում գեղանկարչական բարձրագույն կրթություն ստացած Ղումաշյանը շարունակեց նկարչության դասերը:

Տնօրեն Ղումաշյանը

«Ես ոչ մի կարգավիճակ չունեի, բայց շարունակում էի աշխատել, թեպետ գիտեի, որ ակումբը գոյություն չունի, ու ես էլ աշխատավարձ չեմ ստանալու», ասում է Ղումաշյանը:

Տարիներ անց, 1991 թվականին, Ղումաշյանը ակումբը գրանցեց որպես հասարակական կազմակերպություն` տալով նրան նոր անվանում` Գեղարվեստի մանկական բարեգործական դպրոց: Աշխատավարձ նա հիմա էլ չի ստանում, բայց պահանջում է սաներից, որ փոխհատուցեն իրեն սովորելու պատրաստակամությամբ:

«Երբ ինչ-որ նյութական ակնկալիք ես ունենում, մեջդ միշտ վախ կա, որ մի օր այն կարող է չլինել: Իսկ եթե ոչինչ չես ակնկալում, ուղղակի ազատվում ես այդ վախից, - ասում է Ղումաշյանը: - Մենք աշխատում ենք ընտանիքի նման. երբ հայրը երեխային ինչ-որ բան է սովորեցնում, երբեք չի մտածում, որ երեխան պետք է դրա դիմաց վճարի»:

Դպրոցը պարզ ու նպատակային խնդիր է դրել իր առաջ` մանկական հարուստ ներաշխարհն ուղղել դեպի արվեստը: Դպրոցում ուսանող 5-14 տարեկան երեխաների հետ անհատապես աշխատելով` Ղումաշյանը դասավանդում է ոչ միայն նկարչություն, այլ նաև արվեստի ու կրոնի պատմություն:

«Մեր դպրոցն ընդունվելու համար հատուկ քննություն չկա, բոլորն էլ կարող են ստեղծագործել, և ուսուցչի դերը ոչ թե սովորեցնելու մեջ է, այլ բացահայտելու», ասում է ուսուցիչը:

Նրա դասավանդման մեթոդի առանցքը ազատությունն է, որպեսզի ոչ մի ճնշում չգործադրվի երեխայի երևակայության ու անհատականության վրա:

Նկարակալները պատրաստեցին բեմից

Աշակերտներն ու ուսուցիչը մշտապես թուղթ, ներկեր, մատիտներ ձեռք բերելու ուղիներ են փնտրում:

«Իսկ եթե չի էլ լինում, հոգ չէ, ածուխով ենք նկարում, միայն թե նկարենք», ժպտալով ասում է լավատես Ղումաշյանը:

Ղումաշյանը հպարտությամբ է պատմում, թե ինչպես հաջողվեց ձեռք բերել մոլբերտներ.

«Գնելն անհնար էր, իսկ պատրաստելու համար փայտ չունեինք: Սակայն սենյակներից մեկում ակումբից ժառանգել էինք փայտե բեմ, որը չէինք օգտագործում: Քանդեցինք բեմն ու պատրաստեցինք 15 մոլբերտ ու նկարելու տախտակ»:

Մրցանակներ շահած դպրոցը գուցեև անհայտ է ու վատ կահավորված, սակայն դա կարծես ոչ մի նշանակություն չունի:

«Երբ անկուշտ մարդիկ ոտնձգություններ են անում մեր դպրոցի տարածքի նկատմամբ, ես նրանց ուղղակի ասում եմ, որ եթե դպրոցը փակեն, մենք դրսում կնկարենք, - ասում է Ղումաշյանը: - Մեզ ոչինչ և ոչ ոք չի կարող զրկել ստեղծագործելու հաճույքից»:


According to Agnes
 

  Inside
 

Mother of the Motherland: Armenia's inclination to Russia strengthens while neighbors lean westward

Full story

 
 

Trouble at Home: “Month of Women” no guarantee against domestic violence

Full story

 
 


 


The Week in seven days

 
 


The Arts in seven days

 

  Photo of the week
  Click here to enlarge.
Click on the photo above to enlarge.
 
 
 
 

Sex for a Song? Culture Clash?

Muslim women make their way past an Opera Square billboard that advertises "Viagra", a Russian pop trio of women whose music is less interesting than their lingerie-clad performances. Just another day in Yerevan.

 

 



Copyright ArmeniaNow.com 2002-2017. All rights reserved.

The contents of this website cannot be copied, either wholly or partially, reproduced, transferred, loaded, published or distributed in any way without the prior written consent of ArmeniaNow.com.