ArmeniaNow.com - Independent Journalism From Today's Armenia
 Back to current issue 
 Back to archive 
 January 17, 2003 
HOME ABOUT US NEWS FEATURES ARTS SPORTS OUTSIDE EYE ARCHIVE STAFF CONTACTS



Կենարար արյուն. Ոսկրածուծի ռեեստրն աճում է նոր կյանքի հույսով


Սեպտեմբերի 17-ին Լոս Անջելեսի «Հուսո քաղաք» հիվանդանոցի հիվանդասենյակը ողողած արևի ջերմությունը միաձուլվել էր ապրելու շնչին ու հույսին:

Առավոտյան, երբ կենարար ոսկրածուծը բերվեց սենյակ, Արմեն անունով երիտասարդը սկսեց «Ծնունդս շնորհավոր» երգել: Այդ ժամանակ նա արդեն երկու ծննդյան օր ուներ՝ մեկը նոյեմբերի 17-ին, և մյուսն այդ օրը, երբ նա վերածնվելու էր՝ ազատվելով իր մահաբեր հիվանդության ճիրաններից:

Երկրագնդի մյուս ծայրում այդ օրը նրա հետ տոնում էին նաև Ոսկրածուծի դոնորների հայկական ռեեստրի անդամները:

Արմենը սուր լեյկեմիա ուներ: Քիմիաթերապիայի տանջանքներն ապարդյուն անցան, և ընտանիքին խորհուրդ տվեցին դիմել Ոսկրածուծի դոնորների հայկական ռեեստր: Երկու ամիս անց ոսկրածուծի փոխպատվաստման շնորհիվ նրա կյանքը փրկված էր, և այսօր նա բնակվում է Գլենդեյլում և օրեցօր կազդուրվում է:

«Ոսկրածուծի դոնորների հայկական ռեեստր» բարեգործական հիմնադրամի երկամյա պատմության ընթացքում սա առաջին փոխպատվաստումն էր, սակայն ավելի քան հարյուր հիվանդներ, որոնցից 30-ը երեխաներ են, հույսով սպասում են կյանք պարգևող դոնորին:

Մինչև ապլաստիկ անեմիայի ախտորոշումը, 4-ամյա Անի Թովմասյանը շատ ժիր երեխա էր, սիրում էր երգել, պարել ու նկարել: Այժմ նրա հիմնական զբաղմունքը բժիշկ խաղալն է, իր հիվանդ տիկնիկներին բուժելը՝ ասելով. «Դու հիվանդ ես ապլաստիկ անեմիայով և պետք է պրեդնիզոն ընդունես»:

Շատերի նման Անին հույսով սպասում է, որ ինչ-որ տեղ կգտնվի մեկը, ում ժառանգական տիպը կհամապատասխանի իր տիպին:

Ոսկրածուծի դոնորների հայկական ռեեստրն իր տեսակի մեջ միակն է ոչ միայն Հայաստանում, այլև ողջ տարածաշրջանում: Այստեղ լուրջ հետազոտություններ են կատարվում ոսկրածուծի բնագավառում: Լաբորատորիայի հնարավորությունները հետագայում կարող են օգտագործվել Հայաստանում այլ օրգանների (լյարդի, երիկամի և այլն) փոխպատվաստմանն օժանդակելու համար:

Հայերն ունեն ժառանգական ուրույն տիպ, և այդ պատճառով հայ հիվանդների համար գործնականում անհնար է աշխարհում գործող ռեեստրներում համապատասխան դոնոր գտնել:

Ժառանգական անհամատեղելիության արդյունքում ոսկրածուծի պատվաստման կարիք ունեցող հայ հիվանդները սովորաբար մահանում են: Այդ պատճառով կարևոր էր ամբողջ աշխարհով սփռված հայերի համար ստեղծել հայ դոնորների ռեեստր, որն առավել լայն հնարավորություններ կընձեռեր փրկելու լեյկեմիայով և արյան այլ հիվանդություններով տառապող հայ հիվանդների կյանքը:

«Մեր հայկական ռեեստր ունենալը հնարավորություն է տալիս մեր դոնորագրման ջանքերը կենտրոնացնել հայ համայնքներում և ստեղծել տվյալների հայկական բանկ», - նշում է Ոսկրածուծի դոնորների հայկական ռեեստրի գործադիր տնօրեն Սևակ Ավագյանը:

Ոսկրածուծի փոխպատվաստումն ապրելու վերջին հույսն է այն մարդկանց համար, ովքեր տառապում են արյան ծանր հիվանդություններով, ինչպես լեյկեմիան և ապլաստիկ անեմիան: Ցավոք, այս հիվանդություններով շատ են տառապում երեխաները:

Կախված հիվանդության տեսակից և փուլից՝ փոխպատվաստման միջոցով հիվանդներին փրկելու հավանականությունը մեծահասակների դեպքում կազմում է 40-50%, երեխաների դեպքում՝ 60-70%:

Համապատասխան դոնոր գտնելու համար ամենակարևորը հարուստ տվյալների բանկ ունենալն է: Ռեեստրի անձնակազմն ու մի շարք կամավորներ դոնորներ են հավաքագրում հայաշատ վայրերում: Առ այսօր 5000 դոնորներ են հավաքագրվել Երևանում, Արցախում, Լոս Անջելեսում, Սան Դիեգոյում, Բոստոնում, Նյու Յորքում և Իրանում:

Նախատեսված է դոնորագրում անցկացնել նաև Դեթրոյթում, Ֆրեզնոյում, Պասադենայում, Մոնրեալում, Տորոնտոյում, ինչպես նաև Լիբանանում ու Արգենտինայում:

Դոնորագրման առաջին քայլն արյուն հանձնելն է: Հյուսվածքային տիպավորումը կատարելուց հետո՝ արյունը տեղադրվում է տվյալների բանկում, և եթե առկա է հիվանդի հետ համատեղելիություն, ապա ընդհանուր թեթև անզգայացմամբ դոնորի կոնքից վերցվում է փոքր քանակությամբ ոսկրածուծ: Դոնորը միայն մի փոքր ցավ է զգում կոնքի շրջանում, սակայն արդյունքում կարող է կյանք փրկվել:

Ռեեստրի կողմից կատարվող բոլոր հետազոտություններն անվճար են թե՛ դոնորների, և թե՛ հիվանդների համար:

2000 թվականին «Ոսկրածուծի դոնորների հայկական ռեեստր» բարեգործական հիմնադրամին շնորհվել է Հայաստանի Հանրապետության նախագահի մրցանակն առողջապահության բնագավառում: 2002 թվականին «Կանայք բիզնեսում» մրցանակաբաշխության ժամանակ ռեեստրի նախագահ դոկտոր Ֆրիդա Ջորդանին շնորհվել է առաջին մրցանակը՝ գիտության բնագավառում ներդրած նշանակալի ավանդի համար:

Սակայն ռեեստրի համար ամենաբարձր գնահատականն իրենց փրկչին համբերատար սպասող հիվանդների նամակներն ու երախտապարտ հայացքներն են:

«Եթե ռեեստրը փրկի թեկուզ մեկ հոգու կյանք, ապա 100%-ով արժեր այն ստեղծել», - ասում է Հռիփսիմե Բոյաջյանը: Նրա որդին քիմիաթերապիայի և ռադիոթերապիայի մի քանի կուրսեր էր ընդունել, սակայն ապարդյուն:

«Փրկության մեր վերջին հույսը ոսկրածուծի փոխպատվաստումն էր, սակայն նա մահացավ նախքան դոնոր գտնելը: Մենք չկարողացանք ժամանակին օգնել Սարգսին, սակայն ես գիտեմ, որ կարող ենք օգնել ուրիշներին, քանի որ ռեեստրն աճում է», - ասում է նա:


 

Voting Climate: Report say "extraordinary efforts required" to assure clean elections

Full story

 
 
 
 

Bound by Belief: Molokans hold on to faith and tradition in changed world

Full story

 
 
 
 

Politics: Ruling against Hovanissian renews debate about Kocharyan's citizenship

Full story

 


Write us at: info@armenianow.com





Copyright ArmeniaNow.com 2002-2017. All rights reserved.

The contents of this website cannot be copied, either wholly or partially, reproduced, transferred, loaded, published or distributed in any way without the prior written consent of ArmeniaNow.com.