ArmeniaNow.com - Independent Journalism From Today's Armenia
March 12, 2004




Պաշտպանելով սեփական իրավունքները. նոր օմբուդսմենը հայտարարում է, որ կախում չունի նախագահից

Հայաստանում մարդու իրավունքների պաշտպան նշանակված Լարիսա Ալավերդյանը, որը պաշտոնապես անցավ իր պարտականությունների կատարմանը մարտի 1-ից, արդեն պաշտպանում է իրեն այն քննադատությունից, որ ինքը պարզապես նախագահի կամակատարն է:

Երկրի առաջին օմբուդսմենը

«Մարդու իրավունքների ինստիտուտը պետք է ոչ միայն պաշտպանություն ապահովի առանձին դեպքերի կամ երևույթների կապակցությամբ, այլև ծավալի կանխարգելիչ գործունեություն», ՊԽԼԻ-ին տված հարցազրույցում ասաց Ալավերդյանը:

Օմբուդսմենի ինստիտուտի
ձևավորումը 2001 թվականից Եվրախորհրդին անդամակցող Հայաստանի ստանձնած պարտավորություններից մեկն էր: Իշխանություններն այժմ ասում են, որ Ալավերդյանի նշանակումն այդ պաշտոնում ցույց է տալիս, որ իրենք լուրջ են ընդունում այդ պարտավորությունները:

Այժմ Ալավերդյանը զբաղված է աշխատակազմ հավաքագրելով, որը բաղկացած կլինի 75 հոգուց:

Մինչև օմբուդսմենի պաշտոնում նշանակվելը Լարիսա Ալավերդյանը «Ընդդեմ իրավական կամայականությունների» հասարակական կազմակերպության գործադիր տնօրենն էր ու նախագահին կից մարդու իրավունքների հանձնաժողովի անդամը:

Հանձնաժողովը, որն աշխատեց ավելի քան հինգ տարի, այժմ դադարեցրել է իր գործունեությունը: Այն հիմնականում գործ ուներ շարքային քաղաքացիների գանգատների հետ և իր գոյության տարիներին քննել է ավելի քան 6000 դիմումներ:

«Մարդու իրավունքների պաշտպանի և նրա աշխատակազմի աշխատանքը չի սահմանափակվելու զուտ դիմում-բողոք ներկայացնող անձանց հետ շփումով, - ասում է Ալավերդյանը: - Օմբուդսմենի գործունեության ոլորտը շատ ավելի լայն է. օրենսդրական դաշտի բարելավում, հանրության իրազեկման խնդիրներ և ընդհանուր առմամբ իրավունքի կիրառման պրակտիկայի բարելավում»:

Նրա հավաստմամբ հիմնական խնդիրը կլինի դատական համակարգի հետ աշխատանքը: «Դա մեր ամենաթույլ օղակն է, - ասում է նա: - Սակայն վերահսկողությունը կարող է հզոր զենք դառնալ»:

Ալավերդյանի կարծիքով տարբերությունը հին ու նոր համակարգերի միջև հսկայական է. «Այնտեղ բոլոր անդամներին նշանակում էր նախագահը, իսկ այստեղ մեկին է նշանակում: Այստեղ լիազորություններն ու պարտականությունները շատ մեծ են»:

Նա հերքում է այն մեղադրանքները, որ Քոչարյանի կողմից նշանակված լինելն իրեն քաղաքական կախվածության մեջ է դնում նախագահից: «Ես գիտեմ, որ նախագահը երբեք չի միջամտում այն ոլորտներին, որոնց ղեկավարներին վստահում է, - ասում է Ալավերդյանը: - Եթե անկախության հարց են բարձրացնում, ապա միթե պառլամենտն իսկապես անկա՞խ է»:

Սակայն այս փաստարկը համոզիչ չէ ընդդիմության և իրավապաշտպանների համար: Նրանք պնդում են, որ Ալավերդյանը չհանձնեց անկախության քննությունը, երբ, լինելով մարդու իրավունքների նախկին հանձնաժողովի անդամ, չարձագանքեց անցյալ տարվա նախագահական ընտրությունների ժամանակ մարդու իրավունքների զանգվածային ոտնահարումներին:

Քոչարյանի վիճահարույց վերընտրումից հետո ընդդիմության հանրահավաքներում կալանավորվեցին տասնյակ ակտիվիստներ:

Ի պատասխան Ալավերդյանն ասաց. «Ինձ այդ հարցով ոչ ոք չի դիմել: Այդ հարցով ես անձամբ չեմ զբաղվել»: Անդրադառնալով բուն ընտրություններին՝ նա ասաց, որ կիսում է միջազգային դիտորդների մտահոգությունները, սակայն «ես երբեք կասկածի տակ չեմ դրել, որ Ռոբերտ Քոչարյանն ընտրվել է ձայների մեծամասնությամբ»:

Նրան քննադատողները նաև նշում են, որ նախագահական ընտրությունների ժամանակ նրա ղեկավարած կազմակերպության գրասենյակը ծառայում էր որպես Քոչարյանի նախընտրական շտաբ: Ալավերդյանը դա թյուրիմացություն անվանեց. «Գրասենյակը մեր սեփականությունն է, և մենք ընտրությունների ժամանակ այն վարձով ենք տվել: Մեր կազմակերպության ոչ մի անդամ չի մասնակցել Քոչարյանի շտաբի աշխատանքներին»:

Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպանը նշանակվում է 6 տարի ժամկետով: Սակայն օրենքին լիովին համապատասխանելու համար օմբուդսմենի ինստիտուտը պետք է ամրագրվի սահմանադրությամբ, իսկ սահմանադրական փոփոխությունը պետք է հաստատվի համազգային հանրաքվեով: Սահմնադարության փոփոխումից հետո օմբուդսմենին կնշանակի խորհրդարանը:

Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովը կոչ էր արել հայաստանյան իշխանություններին նշանակելու այնպիսի թեկնածուի, որը կվայելի ամբողջ խորհրդարանի, այդ թվում՝ նաև ընդդիմության հավանությունը: Սակայն դա տեղի չունեցավ, ինչն առաջ բերեց ընդդիմադիր պատգամավորների զայրույթը: «Արդարություն» խմբակցության ներկայացուցիչ Վիկտոր Դալլաքյանն ասաց, որ իրենք հրաժարվում են հանդիպել Ալավերդյանի հետ, քանի որ նա նշանակվել է առանց իրենց համաձայնության:

Հայաստանի հելսինկյան կոմիտեի նախագահ Ավետիք Իշխանյանն ասաց, որ այս ամենի արդյունքում Հայաստանը ստացավ «նախագահի օմբուդսմեն»:

Ալավերդյանը մերժում է այս քննադատությունները: «Տրված անկախության սահմանները բավականին մեծ են: Օմբուդսմենի անկախությունը կախված չէ նշանակողից, - ասում է նա: - Միայն հանրությունը և օմբուդսմենը կարող են այդ ինստիտուտը դարձնել անկախ»:

Հայաստանի հելսինկյան ընկերակցության նախագահ Միքայել Դանիելյանն այլ բնույթի առարկություններ ունի. «Ես դեմ եմ, որ մեր տեսակի ավտորիտար կամ ռազմա-ոստիկանական պետություններում նշանակվի օմբուդսմեն: Օմբուդսմենի ինստիտուտը կարող է գործել միայն և միայն ժողովրդավարական երկրներում»:

Մինչ խորհրդարանը քննարկում էր օրենքը, մեկ տասնյակից ավելի հասարակական կազմակերպություններ հանդես եկան հայտարարությամբ, որով ժամանակավրեպ էին համարում Մարդու իրավունքների պաշտպանի ինստիտուտի հիմնումը Հայաստանում: «Գործող Սահմանադրությունն ու օրենսդրությունը սահմանափակում են այդ ինստիտուտի ստեղծման կարգը, բնույթն ու կառուցվածքը», ասված է հայտարարության մեջ, որը ստորագրել են Հայաստանի հելսինկյան կոմիտեն, Երևանի մամուլի ակումբը, Փաստաբանների միջազգային միությունը և այլ կազմակերպություններ:

Նախագծի վերաբերյալ բացասական կարծիք էին հայտնել նաև միջազգային փորձագետները: «Օրինագծում չկան երաշխիքներ, որ օմբուդսմենի ինստիտուտը անկախ կլինի գործադիր իշխանությունից: Ձեր օմբուդսմենին նշանակում է հանրապետության նախագահը, ինչն արդեն վտանգավոր է», ասաց Լեհաստանի օմբուդսմենի գրասենյակի տնօրեն Անջեյ Մալինովսկին:

Ալավերդյանն ասաց, որ իր գործունեությունում մտադիր է կիրառել Լեհաստանի փորձը: «Լեհաստանը մասամբ նման է մեզ, - ասաց նա, - այն նույնպես անցել է տոտալիտար թոհուբոհով, սակայն մարդու իրավունքների պաշտպանի ինստիտուտը Լեհաստանում ավելի վաղ է հաստատվել: Բարեփոխված Լեհաստանը, նրա դասերն ու դառը փորձը շատ ուսանելի են մեզ համար»:

Պատերազմի և խաղաղության լրատվության ինստիտուտը լայնորեն անդրադառնում է Կովկասի և այլ զարգացող տարածաշրջանների խնդիրներին: Այդ հոդվածները կարդալու համար այցելեք www.iwpr.net սայթը:


According to Agnes
 

  Inside
 

Free for a Fee: New law provides amnesty for draft dodgers

Full story

 
 

The Big Man of Mijnavan: The lives and wives of resettlement

Full story

 
 


 


The Week in seven days

 
 


The Arts in seven days

 

  Photo of the week
  Click here to enlarge.
Click on the photo above to enlarge.
 
 
 
 

Flying High

In anticipation of this weekend's visit by Georgian President Mikhail Saakashvili, workers put up flags on Mashtots Avenue in Yerevan. At first, Armenian and Georgian flags were placed, but the Georgian ones had to come down when it was discovered that the design was wrong.

 

 





Copyright ArmeniaNow.com 2002-2017. All rights reserved.

The contents of this website cannot be copied, either wholly or partially, reproduced, transferred, loaded, published or distributed in any way without the prior written consent of ArmeniaNow.com.