ArmeniaNow.com - Independent Journalism From Today's Armenia
July 16, 2004




Հայրենի օջախ լեռներում. հայկական գյուղում արմատներ գցած սերբուհին

«Ես չեմ հասկանում այն մարդկանց, ովքեր ասում են` Հայաստանը, հայրենիքս, երկիրս, ու հետո հեռանում են Հայաստանից»,- ասում է ազգությամբ սերբ Լիլիաննա Օսկանյանը, որն արդեն 40 տարի ապրում և աշխատում է Բյուրականում:

79-ամյա Lիլիաննան Հարավսլավիայից Բյուրական է տեղափոխվել 1966-ին, երբ ամուսնուն` աստղագետ Վահե Օսկանյանին, աշխատանքի հրավիրեցին Բյուրականի աստղադիտարան:

Լիլիաննան

Արագածի լանջին թիկնած Բյուրականը Աշտարակի շրջանի ամենամեծ գյուղն է, ունի մոտ 2500 տնտեսություն: Բյուրականը հանրահայտ դարձավ, երբ 1946 թվականին Վիկտոր Համբարձումյանն այստեղ աստղադիտարան հիմնեց:

Գյուղը գտնվում է ծովի մակերևույթից 1500 մետր բարձրության վրա: Խորհրդային տարիներին այն համարվում էր բարձրլեռնային գոտի, և այստեղ աշխատողները հավելավճար էին ստանում:

Հայաստանի գրեթե բոլոր գիտական հաստատությունների նման Խորհրդային Միության փլուզման հետ աստղադիտարանի համար էլ ծանր ժամանակներ սկսվեցին: Գիտական կենտրոնի գործունեության կրճատման հետ Բյուրական գյուղն էլ կորցրեց իր նշանակությունը:

«Վերջին 4-5 տարիներին Բյուրականն աղքատացել է նրանով, որ մարդիկ մեկնում են Ռուսաստան,- ասում է Լիլիաննան: - Թվում է, թե գյուղի կեսն արդեն չկա: Ժողովուրդն այստեղ շատ դժվար է ապրում: Քիչ թե շատ լավ են ապրում այն մարդիկ, ովքեր Ռուսաստանում մարդ ունեն և փող են ստանում»:

Լիլիաննայի հայերենը դեռ թեթևակի առոգանության հետքեր ունի, սակայն նրա նվիրվածությունն ամուսնու հայրենիքին անսահման է:

Ամուսնու ընտանիքն Արևմտյան Հայաստանից Հարավսլավիա էր տեղափոխվել դեռ մինչև 1915 թվականը: Սերբուհի Լիլիաննա Անտոնովիչը Բելգրադի բժշկական համալսարանի ուսանողուհի էր, երբ ամուսնացավ աստղագետ Վահե Օսկանյանի հետ:

Երկու որդիներն ապրում են Երևանում, սակայն նույնիսկ 1989 թվականին ամուսնու մահից հետո Լիլիաննան շարունակում է միայնակ ապրել Բյուրականի իրենց բնակարանում:

Կյանքը լեռնային գյուղում

Լեռնային այս գյուղում մնալու նրա որոշումը կապված է հայաստանյան ամենավաղ հիշողություններից մեկի հետ:

«Նոր էինք տեղափոխվել այստեղ: Մի օր Արտավազդիկ էինք գնում, դա մի փոքրիկ վանք է Բյուրականում: Մարտ ամիսն էր, ձյունը նոր էր հալվել: Գյուղի ծայրի տներից մեկում մի կին լավաշ էր թխում: Երևում էր, որ քիչ ալյուր ունի: Երբ վերադառնում էինք, կինը լավաշը թխել, վերջացրել էր: Նա 4 հատ լավաշ փաթաթեց և տվեց մեզ:

Ես այդ օրվանից հասկացել եմ այս մարդկանց: Երբ անցնում ես` չեն կարող քեզ մի բանով չհյուրասիրել: Մարդն աղքատ է, բայց քեզ հետ կիսում է իր վերջին ունեցածը: Այդ ժամանակից եմ ես կապվել այս մարդկանց հետ»,- վերհիշում է Լիլիաննան:

Այդ կապվածությունը փոխադարձ է, և Լիլիաննան ընդհանրություններ է տեսնում հայերի ու սերբերի միջև:

«Սովորույթները, մարդկանց սիրելն ու օգնելը: Այս ընդհանրություններն ինձ համար շատ հարազատ են,- ասում է նա: - Հայերն ու սերբերը նման են ճակատագրով: Սերբիան էլ հիմա լավ վիճակում չէ, բայց Հայաստանի վիճակն ինձ շատ է անհանգստացնում: Պարզ է, որ մարդն իր հայրենիքը սիրում է, եթե քո հայրենիքը չսիրես, ուրիշ ոչ մի ազգ չես կարող սիրել»:

Երկու ամիս առաջ Սլովենիայից մի զույգ էր եկել Բյուրական: Նրանք շրջագայում էին ամբողջ աշխարհով և նյութեր պատրաստում Սլովենիայի ռադիոյի համար: Մի գիշեր անցկացրել են աստղադիտարանի հյուրանոցում:

«Պահակներից մեկն ինձ ասաց` բժշկուհի, այստեղ երկու հոգի կան, ձեր լեզվով են խոսում, ոչինչ չեմ հասկանում,- պատմում է Լիլիաննան: - Շատ լավ օր էր ինձ համար: Մինչև ուշ գիշեր զրուցում էինք: Նրանք ինձ պատմում էին Սլովենիայի մասին: Սերբիայի հետ կապերը չեն խզել, չնայած առանձնացել են»:

Բյուրականում բոլորը Լիլիաննային «բժշկուհի» են կոչում: Չնայած Բյուրականն ուներ իր ամբուլատորիան ու բժիշկը, շատ գյուղացիներ հիվանդության դեպքում նրան էին դիմում:

Հրանուշ տատ. «Աստված օրհնի մեր Լիլիաննային»

«Չնայած գյուղում մի փոքրիկ ամբուլատորիա կար և ուներ իր բժիշկը, բայց ամբողջ գյուղն ինձ մոտ էր գալիս: Ես չէի կարող նրանց մերժել: Բժիշկները երբեմն գնում էին քաղաք, իսկ ես միշտ այստեղ էի, և ինձ էին դիմում»:

Պատահում էր, որ Լիլիաննան ոտքով գյուղից գյուղ էր գնում հիվանդներին այցելելու համար: Սակայն այսօր հիվանդներն իրենք են գալիս նրա մոտ:

«Անցած ձմռանը մի կին 6 տարեկան թոռան հետ եկավ մոտս: Շատ ցուրտ էր, քամի, մեծ փաթիլներով ձյուն էր գալիս,- պատմում է Լիլիաննան: - Այդ կինը չստերով էր ... Չեմ կարողանում մոռանալ: Գյուղը սարսափելի վիճակում է: Ես ստանում եմ 8500 դրամ թոշակ: Ես դրանով չէի կարող ապրել, եթե չլինեին տղաներս: Գյուղի համար իմ թոշակը բարձր է: Այստեղ ավելի քիչ են ստանում»:

Բյուրականում հիմնականում մնացել են Լիլիաննայի սերնդի մարդիկ: Երիտասարդները հեռացել են աշխատանք չունենալու պատճառով: Լիլիաննան մեղադրում է իշխանություններին Բյուրականի կարիքներն անտեսելու համար:

Լիլիաննայի երկու որդիները` Արմենն ու Արան ապրում են Երևանում, սակայն նա Բյուրականից հեռանալու միտք չունի: Չնայած մինչև Երևան մեկ ժամվա ճանապարհ է, վերջին անգամ այնտեղ եղել է 1999 թվականին` թոռան հարսանիքին:

«Ես այստեղ ինձ լավ եմ զգում: Երևանի մեր բնակարանից տեսնում եմ փողոց ու շենքեր, իսկ այստեղի պատշգամբից տեսնում եմ իմ սիրած Տեղերի վանքը, երևում է նաև Մասիսը,- ասում է Լիլիաննան: - Գյուղում ապրելն անհամեմատ ավելի զգացմունքային է, քանի որ շփվում ես մարդկանց հետ»:


According to Agnes
 

 


The Week in seven days

 
 


The Arts in seven days

 

  Photos of the week
 
Click on the photo above to enlarge.
 
 
Click on the photo above to enlarge.
 
 
 
 
Summer in the City

With Friday temperatures reaching 35 degrees Celsius (95 Fahrenheit), little boys and big girls found relief in the fountains of Republic Square.

 

 


 
A Byte with...

Michael Pogosyan


Full story


 

 





Copyright ArmeniaNow.com 2002-2017. All rights reserved.

The contents of this website cannot be copied, either wholly or partially, reproduced, transferred, loaded, published or distributed in any way without the prior written consent of ArmeniaNow.com.