ArmeniaNow.com - Independent Journalism From Today's Armenia
May 7, 2004




Ողջունելի փոփոխություն. իշխանափոխությունն Աջարիայում կարող է մեղմացնել փոխադրումների հետ կապված մտահոգությունները Հայաստանում

Ասլան Աբաշիձեի մեկնումը Վրաստանի Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետությունից կարող է հանգեցնել այն բանին, որ Հայաստանի հարաբերություններն իր հարևանի հետ ստանան ավելի հարթ ընթացք, քան թույլ էր տալիս վրաց-աջարական հակամարտությունը:

«Աջարիայի առյուծը» հեռացավ

Աբաշիձեն փախել է Մոսկվա այն բանից հետո, երբ Վրաստանի նախագահ Միխայիլ Սաակաշվիլին սպառնացել է, որ անհրաժեշտության դեպքում զինուժ կկիրառի Թբիլիսիի և ըմբոստ հանրապետության միջև ծագած խնդիրները հարթելու համար:

Սաակաշվիլին չորեքշաբթի ուշ երեկոյան ժամանեց Աջարիայի մայրաքաղաք Բաթում և հայտարարեց, որ «Աջարիան ազատ է», իսկ «նրա բռնապետը փախել է»:

Հարաբերություններն ինքնավար հանրապետության և բուն Վրաստանի միջև լարված էին հունվարին Սաակաշվիլու նախագահ ընտրվելուց հետո: Ընտրությունները հաջորդեցին Վրաստանի նախագահ Էդուարդ
Շևարդնաձեի պաշտոնանկությանը:

Մարտի սկզբին Երևանում նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի հետ հանդիպումից հետո, Սաակաշվիլու ավտոշարասյունը ենթարկվեց գնդակոծման, երբ փորձում էր մուտք գործել Աջարիա:

Ի պատասխան՝ Վրաստանի նախագահն էմբարգո հայտարարեց Աջարիայի դեմ: Պատժամիջոցները տևեցին ընդամենը երկու օր, սակայն քանի որ Աջարիայի գլխավոր քաղաք Բաթումը սևծովյան նավահանգիստ է, առևտրի կազմալուծման սպառնալիքը շատ սուր զգացվեց Հայաստանում: Հայաստանի ներմուծման և արտահանման մոտ 90 տոկոսն իրականացվում է Վրաստանի նավահանգիստներով, որոնցից մերձավորը Բաթումն է: Ամեն ամիս սննդամթերքով և վառելիքով բեռնված ավելի քան 1000 երկաթուղային վագոն է Հայաստան ուղարկվում Բաթումից:

(Թուրքիայի և Ադրբեջանի շրջափակման պատճառով, Հայաստանի համար միակ ելքը դեպի ծով, չհաշված Իրանի հեռու նավահանգիստները, Վրաստանն է):

66-ամյա Աբաշիձեի ուժեղ ձեռքը ղեկավարում էր Աջարիան 1991 թվականից, իսկ 1995 թվականին նրա «Վերածնունդ» միությունը դարձավ երկրորդ խոշորագույն քաղաքական կուսակցությունը Վրաստանի Ազգային ժողովում:

Վերջին ընդհարումները հասան իրենց գագաթնակետին անցյալ ամիս, երբ Վրաստանն ու Աջարիան միմյանց կապող երկու կամուրջները Չոլոկի գետի վրայով պայթեցվեցին Աբաշիձեի հրամանով:

Աջարիայի շուրջ 300 հազար բնակիչներից մոտ 11 հազարը հայեր են, որոնց մեծ մասը բնակվում է Բաթումում: Այս շաբաթվա սկզբին մարդիկ դուրս էին եկել փողոց՝ պահանջելով Աբաշիձեի հրաժարականը, ինչը հնարավոր դարձավ նրա բարեկամ, Ռուսաստանի անվտանգության խորհրդի նախագահ Իգոր Իվանովի աջակցությամբ, որն Աբաշիձեին ապաստան տվեց Մոսկվայում:

Աբաշիձեի մեկնումը ողջունեց պաշտոնական Երևանը, որը երկխոսության կոչով բազմիցս դիմել էր կողմերին:

«Հայաստանը ողջունում է Վրաստանի իշխանությունների վարած
հետևողական և վճռական քաղաքականությունը, որն օգնեց հաղթահարելու այդ լուրջ խոչընդոտը,- ասաց Հայաստանի արտգործնախարարության խոսնակ Համլետ Գասպարյանը: - Այս խնդրի հանգուցալուծումը ևս մեկ կարևոր քայլ է Վրաստանում և, այդպիսով, ամբողջ Հարավային Կովկասում կայունության և խաղաղության հաստատման գործում»:

Հայաստանի ազգային և միջազգային հետազոտությունների կենտրոնի վերլուծաբան Ստեփան Սաֆարյանի հավաստմամբ, վրաց-աջարական հակամարտության ելքը կանխատեսելի էր:

«Ոմանք ակնկալում էին, թե Սաակաշվիլին կսկսի «Վրաստանի միավորումը» ամենաթեժ կետից՝ Աբխազիայից,- ասաց վերլուծաբանը: - Սակայն նա սկսեց Աջարիայից և, ակնհայտորեն, օգտագործելու է «աջարական մոդելը» Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի հետ հարաբերությունները հարթելու նպատակով: Բացի այդ, այս ինքնավարությունների ղեկավարները կարող են գիտակցել, որ հակառակվելու դեպքում իրենք կարող են արժանանալ Աբաշիձեի ճակատագրին»:

Սաակաշվիլին իր երրորդ հաղթանակից հետո

Աջարիայում հայ համայնքը կիսվել էր քաղաքական կոնֆլիկտի հարցում. ոմանք պաշտպանում էին Աբաշիձեին, ոմանք՝ Սաակաշվիլուն:

«Ես կատարվածը համարում եմ շատ նորմալ, որովհետև ժամանակը գնում է, և հին սերնդին փոխարինելու է գալիս նոր, երիտասարդ սերունդը,- ասաց 73-ամյա բաթումցի Գևորգ Խաչատրյանը «ԱրմենիաՆաուի» թղթակցին: - Աբաշիձեի վարչակարգի մասին ոչ մի բացասական բան չեմ կարող ասել: Բացի այդ, իրավիճակն Աջարիայում ավելի հանգիստ էր, քան Վրաստանի մյուս շրջաններում»:

Աջարիայի հեռուստատեսության լրագրող, վրացահայ Արթուր Օհանիսյանը հրաժարվել էր պաշտոնից և միացել Աբաշիձեին ընդդիմադիր ցուցարարներին:

«Մենք հոգնել ենք դիտելուց, թե ինչպես է աջարական հեռուստատեսությունը միայն գովաբանում Աբաշիձեին,- ասաց նա: - Այդ պատճառով այլևս չէինք կարող աշխատել այնտեղ: Մեր մյյուս գործընկերները հետևեցին մեր օրինակին և իրար հետևից լքեցին հեռուստաընկերությունը»:

Երեկ Թբիլիսիում Վրաստանի խորհրդարանը ընդունեց որոշում՝ լիազորելով Վրաստանի նախագահին ցրելու Աջարիայի խորհրդարանը: Ստեղծվել է Սաակաշվիլու գլխավորությամբ հատուկ հանձնաժողով, որը պետք է նախապատրաստի հինգ-վեց շաբաթ հետո կայանալիք Աջարիայի խորհրդարանի նոր ընտրությունները:

Հայաստանի և արտերկրի վերլուծաբանները Թբիլիսիի և Բաթումի միջև հակամարտության ավարտն անվանում են «Սաակաշվիլու երրորդ անարյուն հաղթանակը»՝ նկատի ունենալով Շևարդնաձեի հրաժարականը և Սաակաշվիլու ընտրվելը նախագահի պաշտոնում:

(Հոդվածում օգտագործվել են «ԱրմենիաՆաուի» լրագրող Սուրեն Դեհերյանի Թբիլիսիից ուղարկած նյութերը):


According to Agnes
 


 


The Week in seven days

 
 


The Arts in seven days

 

  Photo of the week
  Click here to enlarge.
Click on the photo above to enlarge.
 
 
 
 

Jewelry-2004

International annual exhibition Jewelry-2004 was opened May 6 presenting works of some 50 jewelry-making and diamond-cutting companies. Among guests was President Robert Kocharyan who expressed his high appreciation of the works of Armenian jewelers.

 

 



Copyright ArmeniaNow.com 2002-2017. All rights reserved.

The contents of this website cannot be copied, either wholly or partially, reproduced, transferred, loaded, published or distributed in any way without the prior written consent of ArmeniaNow.com.