ArmeniaNow.com - Independent Journalism From Today's Armenia
March 5, 2004



Մարգարյանի սպանությունը. երկրորդ հայ սպան պատմում է բուդապեշտյան սարսափելի գիշերվա մասին

Գուրգեն Մարգարյանի հետ Բուդապեշտի դասընթացներին մասնակցող մյուս հայ սպան պատմել է այն գիշերվա մասին, որն ավարտվել է իր ընկերոջ մահով:

Կապիտան Հայկ Մակուչյանը վերադարձել է Երևան փետրվարի 26-ին այն նույն ինքնաթիռով, որով բերվել է Գուրգեն Մարգարյանի դին: Մակուչյանը 26-ամյա Մարգարյանի հետ Բուդապեշտում մասնակցում էր ՆԱՏՕ-ի «Համագործակցություն հանուն խաղաղության» ծրագրի անգլերեն լեզվի դասընթացներին:

Հայկ Մակուչյան

«Հոգեբանորեն
այլևս չէի կարող մնալ այնտեղ, որովհետև ամեն ինչ հիշեցնում էր Գուրգենին: Լսարանում իրար կողքի էինք նստում, շատ բաներ էին մեզ կապում: Միշտ միասին էինք», ասում է Մակուչյանը:

«Թեյնիկն իմ սենյակում էր, գալիս էր ու միասին էինք հաց ուտում: Ինձ անընդհատ թվում էր, որ հիմա ներս է մտնելու», ասում է նա:

29-ամյա Մակուչյանը պատմում է, թե ինչպես է կացնահարվել Մարգարյանը և թե ինչպես է ինքը փրկվել իր լիտվացի սենյակակցի շնորհիվ: Սպանության մեղադրանքով կալանավորվել է ադրբեջանցի սպա, ավագ լեյտենանտ Ռամիլ Սաֆարովը:

«Այն, ինչ հիմա պիտի պատմեմ, մի մասի ականատեսը ես եմ եղել, մնացածը ինձ պատմել են հարևան սենյակների տղաներն ու Գուրգենի սենյակակից հունգարացի սպան», ասում է Հայկը:

Մակուչյանն ասում է, որ մարդասպանության մեջ մեղադրվողը գիշերվա ժամը 5-ին մտել է Գուրգենենց սենյակ ու վառել լույսը: Բալաշը՝ Գուրգենի սենյակակիցը, որը պառկած է եղել դեմքով դեպի պատը, սկզբում կարծել է, թե Գուրգենն է վեր կացել: Սակայն կասկածելի հարվածների ձայներ լսելով` վեր է թռել ու տեսել սահմռկեցուցիչ տեսարանը:

«Արդեն կացնի հարվածները տեղացած են եղել: Բալաշը բղավել է. «Այս ի՞նչ ես անում»: Ի պատասխան լսել է. «Դու մնա տեղումդ, քեզ բան չի լինի», պատմում է Մակուչյանը:

Հունգարացին շտապել է պահակի մոտ ոստիկանություն կանչելու: Իսկ այդ ընթացքում ադրբեջանցի սպան փնտրել է Մակուչյանին:

Հայկի սենյակի դուռը փակ գտնելով` ադրբեջանցի սպան սկսել է բղավել. «Հա'յ, դուռը բա'ց արա, մենք ձեզ բոլորիդ մորթելու ենք»:

«Քնաթաթախ լսեցի, որ ինձ են կանչում: Վեր կացա, ուզում էի բացել դուռը, լիտվացի սենյակակիցս թույլ չտվեց՝ զգուշացնելով, որ ադրբեջանցին կարող է զինված լինել. ձայնի մեջ սպառնալիք էր նկատել», պատմում է Հայկը:

Լիտվացին բջջային հեռախոսով զանգահարել է իր լիտվացի ընկերոջը` խնդրելով ստուգել, արդյոք Սաֆարովը զինված է:

«Այդ ընթացքում ադրբեջանցին փնտրել է ինձ հարևան սերբի և ուկրաինացու սենյակում: Նա ցույց է տվել նրանց արյունոտ կացինն ու ասել է. «Ես երկրորդ հայի կյանքն եմ ուզում, ու՞ր է նա», ասում է Մակուչյանը:

Ապա Սաֆարովը կրկին վերադարձել է Մակուչյանի սենյակ և երեք անգամ արյունոտ կացնով հարվածել դռանը: Այդ պահին ժամանել է ոստիկանությունը:

«Երբ սենյակիցս դուրս եկա, տեսա արյունոտ կացնի հետքերը, միանգամից Գուրգենն անցավ մտքովս, հասկացա, որ նրան ինչ-որ բան է պատահել: Փորձեցի սենյակիցս դուրս վազել, բայց ինձ հետ հրեցին և ես հասկացա, որ Գուրգենն արդեն չկա», ասում է Մակուչյանը:

Միջանցքում նա տեսել է ձերբակալված Սաֆարովին, որը ոստիկանությանը դիմադրություն ցույց չի տվել և շատ հանգիստ է եղել:

«Այդքան սառնասիրտ միայն նախապես պատրաստված մարդասպանը կարող էր լինել, - ասում է Մակուչյանը: - Իմ տվյալներով Սաֆարովը Բուդապեշտի ոստիկանությանը հայտնել է, որ դեռ Բաքվում է որոշել հայ սպանել, որ իր վրեժը ոչ թե կոնկրետ անձի դեմ է, այլ հայ ժողովրդի, որ չի զղջում կատարածի համար և բանտից դուրս գալուց հետո նորից է հայ սպանելու»:

Հայկ Մակուչյանն ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը: Մասնագիտությամբ միջազգայնագետ-պատմաբան է: 1996-98 թվականներին զորակոչվել է բանակ: Զինծառայությունն ավարտելուց հետո շարունակում է աշխատել պաշտպանության նախարարությունում:

Նա հերքում է այն խոսակցությունները, թե հայ սպաները վիրավորել են ադրբեջանցու ազգային արժանապատվությունը, և ասում է, որ իր ասածը հաստատում են նաև դասընթացների այլազգի ներկայացուցիչների ցուցմունքները:

Հայ սպաները ադրբեջանցիների հետ միասին ապրել են նույն հարկաբաժնում և ծանոթացել են նրանց Բուդապեշտում գտնվելու առաջին օրերին: Նրանց առոգանությունը լսելով` Մարգարյանը հարցրել է. «Ադրբեջանի՞ց եք»: Սաֆարովը պատասխանել է «այո» և սեղմել է Մարգարյանի ձեռքը՝ ասելով. «Մենք եղբայրներ ենք»:

«Սակայն դրանից հետո մեզ տեսնելիս չէին բարևում», ասում է Մակուչյանը:

Մակուչյանն ասում է, որ համալսարանում իրենց անվտանգությունն ապահովված չէր: Այստեղ բացի հայերից ու ադրբեջանցիներից եղել են նաև այլ հակամարտող երկրների ներկայացուցիչներ` սերբեր ու խորվաթներ:

«Նույն քարտով կարելի էր հինգ մարդ ներս բերել, և որևէ մեկը չէր հարցնի, թե ինչու ես դա անում: Ադրբեջանցին կացինը գնել է մոտակա խանութից և հանգիստ ներս բերել: Համալսարանի ղեկավարությունը նույնիսկ դեպքից հետո չգիտեր, թե կոնկրետ որ սենյակում է ապրել ադրբեջանցին», ասում է Մակուչյանը:

«Գուրգենը չէր սիրում դուռը կողպել: Քանի անգամ զգուշացրել եմ, ասում էր` չեմ վախենում: Նա ֆիզիկապես շատ ուժեղ էր: Գուրգենին միայն այդպես՝ քնած ժամանակ, կարող էին սպանել:

«Ես ծառայել եմ սահմանային զորամասում և դուռը փակելու սովորությունն այդտեղից է գալիս: Եթե Գուրգենը դուռը փակած լիներ, գուցեև այս ողբերգությունը չլիներ», ասում է Մակուչյանը:

Չորեքշաբթի օրը Հունգարիայի հայկական համայնքի առաջնորդ Ադամ Սարգսյանի տարածած տեղեկությունները հաստատում են Մակուչյանի պատմության իսկությունը: Սարգսյանը հայտնել է, որ գործի քննությունը մոտենում է ավարտին և այս ամիս այն հանձնվելու է դատարան:

Ըստ տարբեր ազգությունների 6 վկաների ցուցմունքների դա եղել է նախապես ծրագրված սպանություն:

«Սաֆարովն ինքն էլ է խոստովանել, որ վրեժ է լուծել 1993 թ. փետրվարի 26-ին ղարաբաղյան պատերազմում զոհված իր հայրենակիցների համար, - ասում է հունգարահայ համայնքի ղեկավարը: - Սաֆարովը նախապես ցանկացել է իրականացնել իր մտահղացումը փետրվարի 26-ին, բայց մեկ շաբաթ առաջ՝ փետրվարի 19-ին է դա արել, քանի որ, ըստ իր ցուցմունքի, Գուրգեն Մարգարյանն այդ օրն իրեն կասկածելի ձևով է ժպտացել»:

Բաքվի «Թուրան» լրատվական գործակալությունը հայտնել է, որ Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը գերազանց բնութագիր է տվել Սաֆարովին: Նա ութ տարի սովորել է Թուրքիայի ռազմական ուսումնարաններում և ծառայել է հայ-ադրբեջանական սահմանում տեղակայված զորամասում որպես հրամանատար:

Անցյալ շաբաթ Երևանի օդանավակայանում հազարավոր հայեր էին հավաքվել դիմավորելու Գուրգեն Մարգարյանի դին: Հավաքվածները պարզել էին «Ո'չ գազանությանն ու ցեղասպանությանը», «Պահանջում ենք արդար պատիժ ադրբեջանցի մարդասպանին» պաստառները:

Նույն օրը բազմահազարանոց հանրահավաք է տեղի ունեցել ԼՂՀ արտգործնախարարության շենքի դիմաց: Հավաքվածները դատապարտել են անմարդկային սպանությունը և բողոքի բաց նամակ են հղել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին, ԵԱՀԿ խորհրդարանական վեհաժողովին, Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովին և ՆԱՏՕ-ին:


According to Agnes
 

  Inside
 

War Talk: Rhetoric sharpens but renewed conflict with Azerbaijan seen as unlikely

Full story

 
 

Counted In: Census reports final conclusions on Armenia 's population

Full story

 
 


 


The Week in seven days

 
 


The Arts in seven days

 

  Photo of the week
  Click here to enlarge.
Click on the photo above to enlarge.
 
 
 
 

Coming Soon. New Armenian Church in Russian Capital.

A new Armenian church will soon open in Moscow. During his visit to Moscow Catholicos of All Armenians Garegin II expressed his approval of the course of constructions.This is how Surb Khach (Saint Cross) church will look when completed.

 

 





Copyright ArmeniaNow.com 2002-2017. All rights reserved.

The contents of this website cannot be copied, either wholly or partially, reproduced, transferred, loaded, published or distributed in any way without the prior written consent of ArmeniaNow.com.