ArmeniaNow.com - Independent Journalism From Today's Armenia
June 25, 2004




Քիմիական մտահոգություններ. վնասակար թունաքիմիկատներն սպառնում են գյուղական շրջանների մայրերի առողջությանը

Հայաստանի երեք շրջաններում 30 կերակրող մայրերի շրջանում կատարված հետազոտությամբ 25-ի կաթի մեջ հայտնաբերվել են ԴեԴեՏե-ի հետքեր:

Տասնամյակներ առաջ առողջապահության խորհրդային մասնագետներն արգելեցին գյուղատնտեսության մեջ մոլախոտերի և վնասատուների դեմ կիրառվող ԴեԴեՏե-ն:

Հետազոտվել է 30 կերակրող մայր

Ինչպես մի շարք այլ երկրներում, ԽՍՀՄ-ում նույնպես գիտնականները եկան այն եզրակացության, որ այդ ուժեղ թունաքիմիկատը կարող է առաջ բերել ծննդաբերական արատներ, լյարդի ֆունկցիոնալ խանգարումներ, նպաստել քաղցկեղի առաջացմանը, ազդել նյարդային համակարգի վրա: Այն հատկապես վտանգավոր համարվեց հղի կանանց համար:

Հետազոտությունն սկսվել է անցյալ տարի, և այժմ իրականցվում է դրա երկրորդ փուլը Արարատի, Մասիսի և Ապարանի ծննդատներում: Դրանք գյուղատնտեսական շրջաններ են, որտեղ թունաքիմիկատներն օգտագործվում են խաղողի և պտղատու այգիների բուժման նպատակով:

«Հետազոտության յուրաքանչյուր փուլում ուսումնասիրում ենք 30 կանանց տարբեր շրջաններից, սակայն Հայաստանում հազարավոր կանայք նման խնդիր ունեն,- ասում է առողջապահության նախարարության Շրջակա միջավայրի հիգիենայի և կանխարգելիչ թունաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն Ալբերտ Մայրապետյանը: - Եթե այդ նյութերը հայտնաբերվել են մայրական կաթի մեջ, դա արդեն ցույց է տալիս, որ այդ թունաքիմիկատները շրջանառվում են շրջակա միջավայրում: Թե ինչ բացասական ազդեցություն ունի այդ կաթը նորածինների առողջության վրա, մենք ուսումնասիրելու ենք հետազոտության հաջորդ փուլում»:

«Հաշվի առնելով վտանգը` ԽՍՀՄ տարիներին արգելքը շատ խիստ էր, և ԴեԴեՏե-ն անմիջապես հանվեց կիրառությունից: Սակայն մեր վերջին հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ դրանք այժմ էլ վտանգ են ներկայացնում մարդկանց համար»:

«Կաթի մեջ ԴեԴեՏե-ի պարունակությունը կարող է բազմաթիվ բացասական հետևանքներ ունենալ երեխաների զարգացման վրա, սկսած մտավոր զարգացման խանգարումներից, մինչև նյարդային և իմունային համակարգերի խանգարումները»,- ասում է «Հայ կանայք հանուն առողջության և առողջ շրջակա միջավայրի» ՀԿ ներկայացուցիչ Լիլյա Սիմոնյանը:

Սիմոնյանի հավաստմամբ` կանայք ենթարկվում են թունաքիմիկատների ազդեցությանը ԴեԴեՏե-ով մշակված այգիներում և դաշտերում աշխատելիս:

Եվ թեև նման դեպքերի թիվն անհանգստացնող է, առողջապահության նախարարության Մոր և մանկան առողջության պահպանության բաժնի պետ Կարինե Սարիբեկյանն ասում է, որ այդ հետազոտությունը դեռևս հիմք չէ մայրերին հորդորելու, որ հրաժարվեն իրենց նորածիններին կրծքով կերակրելուց:

«Մայրական կաթն անփոխարինելի է նորածնի համար, և խելամիտ չէ հրաժարվել երեխաներին բնական ճանապարհով կերակրելուց,- ասում է Սարիբեկյանը: - Մասնագետները պետք է սկսեն գյուղացիներին սովորեցնել ճիշտ օգտագործել թունաքիմիկատները և պարզեն, թե որտեղից է հայտնվել ԴեԴեՏե-ն»:

ԴեԴեՏե-ի վերահայտնվելու մասին տարբեր վարկածներ են առաջադրվում, սակայն ստույգ պատասխանը դեռևս մնում է անորոշ:

Կանաչների միության նախագահ Հակոբ Սանասարյանն ասում է, որ ԴեԴեՏե-ն ժամանակին ոչ թե ոչնչացվել, այլ պահվել է, իսկ որոշ ժամանակ անց կրկին շրջանառության մեջ դրվել:

Մայրապետյանի հավաստմամբ` ԴեԴեՏե-ն մաքսանենգ ճանապարհով ներկրվում է Ադրբեջանից ու Միջին Ասիայից:

«Թեև ԴեԴեՏե-ի օգտագործումն արգելված է, թունաքիմիկատների ներկրումն առհասարակ տնտեսավարող առանձին սուբյեկտների համար ազատ է, և ամբողջովին վերահսկել այս ոլորտն անհնար է»,- ասում է գյուղատնտեսության նախարարության բուսաբուծության բաժնի վարիչ Գագիկ Մանուչարյանը:

Մասնագետների հավաստմամբ` ԽՍՀՄ տարիներին ամեն ինչ համակարգված էր, վերահսկվում էր թունաքիմիկատների կիրառությունը: Իսկ այսօր գուղացին սեփական հողն ունի, և թունաքիմիկատների կիրառությունը գործնականորեն անվերահսկելի է:

«Մենք արդեն հինգ տարի հետազոտություններ ենք իրականացնում մարզերում և տեղեկատվական աշխատանքներ տանում, թե ինչպես և ինչ քանակությամբ պետք է օգտագործվեն թունաքիմիկատները,- ասում է Սիմոնյանը: - Գյուղացիների իրազեկության մակարդակն այնքան էլ բարձր չէ»:

Մայրապետյանի հավաստմամբ` մայրական կաթում հայտնաբերված ԴեԴեՏե-ն թունաքիմիկատների սխալ օգտագործման միակ վկայությունը չէ:

«Մեր հետազոտությունների արդյունքում արդեն պարզվել է, որ այն տարածաշրջաններում, որտեղ մեծ քանակությամբ թունաքիմիկատներ են կիրառվում, առողջության խնդիրներն անհամեմատ ավելի շատ են, քան, օրինակ, լեռնային շրջաններում, որտեղ թունաքիմիկատներ քիչ են օգտագործում,- ասում է Մայրապետյանը: - Այժմ նախապատրաստական փուլում է մեկ այլ հետազոտություն, որը պետք է պարզի, թե «ռիսկի» գոտում ինչ թիվ են կազմում մեռելածնությունը և շեղումները, և նախնական պատկերն ամենևին էլ հուսադրող չէ»:


According to Agnes
 

 


The Week in seven days

 
 


The Arts in seven days

 

  Photo of the week
 
Click on the photo above to enlarge.
 
 
 
 
Street Sailing

The Ayas sailing club started its long voyage this week. Over the next two years it will sail “Cilicia” to ancient Armenia trade ports, after being launched from Poti, Georgia. First, though, the ship had to be towed out of Yerevan.

 

 


 
A Byte with...

Aramo


Full story


 

 



Copyright ArmeniaNow.com 2002-2017. All rights reserved.

The contents of this website cannot be copied, either wholly or partially, reproduced, transferred, loaded, published or distributed in any way without the prior written consent of ArmeniaNow.com.