ArmeniaNow.com - Independent Journalism From Today's Armenia
July 9, 2004




Հայացք դրսից. օտարերկրացու տեսակետն իր որդեգրած երկրի կյանքի մասին


1960-ականների ամերիկյան վերապրուկներից մեկը, 40 տարի անց, հասավ Հայաստան: Ոչ, ես նկատի չունեմ Շերին: Բայց խոսքս մի պլաստիկ բանի մասին է, որը կոչվում է Փեզ:

Ինձ ուրախացնում են մանր-մունր բաները: Այս շաբաթ Երևանի խանութներում հայտնվեցին այդ փոքրիկ կոնֆետների տուփերը` մի կողմում Դիսնեյի հերոսների նկարները, իսկ մյուսում` ռուսերեն տեղեկություններ արտադրանքի մասին:

Change will come through the barrel of a Pez..

Ես գնեցի 400 դրամանոց «Տիգրին», խաղողի համով:

Անտեղյակներին ասեմ, որ Փեզը (այդպես է գրվում ցանկացած լեզվով) սպառողականության իսկական խորհրդանիշ է և վիճահարույց էպիկուրյան արժեքի կոնֆետ` փաթեթավորված որպես խաղալիք, որ մագնիսի պես ձգի երեխաներին, արտադրված բյուրավոր տարբեր երգիծական հերոսների ու գերհերոսների պատկերներով: «Հե~յ, երեխեք, հավաքե’ք դրանք»:

Ինչպես հուլահուփը (օղակ) և ֆրիսբին, շատ ավելի ուշ` Կաղամբի տիկնիկները, Զորեղ ռեյնջերները և Հեռուստացմփորիկները, Փեզը խորհրդանիշ դառնալու ճանապարհին ձևավորեց մի ամբողջ սերունդ: Կան Փեզին նվիրված ամբողջ կայքէջեր: Կան Փեզ հավաքողներ: Կան Փեզի երկրպագուների ընկերակցություններ:

Այժմ Փեզի քարտեզի վրա հայտնվել է նաև Հայաստանը: Հո~ւ-ռա~:

Դա կատարվեց այն օրը, երբ Հանրապետության հրապարակից 100 մետրի վրա իր դռները բացեց մի նոր ռեստորան:

Նոր ռեստորանը, որը գտնվում է թանգարանի բակում անկախացման բուռն օրերից փռված Լենինի արձանից մի երկու քայլի վրա, կոչվում է «CCCP»: Անգլիախոս աշխարհին հայտնեմ, որ դա նշանակում է ԽՍՀՄ: Ռեստորանի լոգոն է մուրճ ու մանգաղը:

Ամերիկյան էժանագին խորհրդանիշ և կոմունիստական օրերի կարոտախտ, որոնք երկուսն էլ կռիվ են տալիս հայկական դրամի համար այս պատմական պահին, որի ականատեսը երջանիկ եմ լինել այս սոցիոլոգիական Պետրիի թաս երկրում:

Փեզի շուկայական ներուժն այս երեխայապաշտ հանրապետությունում` չնայած CCCP-ին, շատ մեծ է: Վերջերս Երևան է եկել նաև «CCCP Sportswear» հագուստների խանութը` խանութի լոգոյով իր տոպրակներով, ինչը շատ մոտ է օրինականության կնիքի մի քաղաքում, որտեղ «Գեփլենդը» իսկական արտադրանքի ծաղրանմանակն է, իսկ «Մաքդաքն» ու «Քուինբերգերը» արդեն հեղինակություն են վայելում:

Երևանում վաճառվող Փեզը պատրաստվում է Սլովենիայում: Իսկ «CCCP Fashion»-ը, եթե իսկականն է, պատրաստվում է Իսպանիայում: Սպառողական Արևմուտքի առաջ դարպասները բացելուց տասնհինգ տարի անց Հայաստանում մշակույթները շարունակում են բախվել, ինչը հաճախ զվարճալի է դիտել (չեմ հիշում, ասե՞լ եմ, որ խանութներից մեկում մի օր «Ալ Պաչինո» ջինս եմ տեսել):

Արդարացի չէ, որ այսպիսի մշակութային ներուժ ունեցող հայերը կարող էին անմասն մնալ «փեզային» երջանկության իրենց բաժնից: Այնպես որ, ես մի առաջարկ ունեմ. ձևափոխել Փեզն այնպես, որ աշխատի արևածաղկի սերմով:

Եթե ծանոթ եք այս երկրին, ապա գիտեք, որ հասարակության առաջ մղող ուժն այստեղ արևածաղկի սերմն է: Մայթերը պատված են միլիարդավոր սերմերի դուրս թքված սև պատիճներով, և այդ արարչության հեղինակն ինքնագոհ հասարակությունն է: Արևածաղկի սերմը դեպի բերան տանող ձեռքի սովորական շարժումը հատուկ է այն մարդկանց, ովքեր բառացիորեն թքում են քաղաքավարության ընդունված նորմերի վրա:

Ես ուսումնասիրել եմ այս հարցը և պարզել, որ Փեզ կոնֆետի և հայկական արևածաղկի սերմի չափսերը համատեղելի են, ինչը հնարավոր է դարձնում այս բազմաֆունկցիոնալ հրաշք-սարքի ստեղծումը: Եթե հայկական հնարամտության մասին պնդումները համապատասխանում են իրականությանը, ապա հեռու չէ այն օրը, երբ մեզ կհրամցնեն ազգային հերոս Վարդան Մամիկոնյանի բացվող գլխիկով շշմեցուցիչ Փեզը: Կամ էլ` Փեզի «Մայր Հայաստան» տարբերակը` ազգային արևածաղկի սերմով: Ովքե՞ր կլինեն Փեզի գերհերոսները: Մոռացեք Մարդ-սարդին և Հրաշք-կնոջը: Տվեք ինձ Սասունցի Դավթի շարքը, և ես պատրաստ եմ գնել այն իմ զավակի համար, որ նա սկսի իր հավաքածուն: Եթե ունենայի: Նկատի ունեմ` զավակ: Որը չունեմ: Այլապես, մշակութային ֆենոմենը մի կողմ դրած` կոնֆետ-խաղալիքի հայտնվելը կարող է այդքան ուրախալի չլինել: Անգամ 400 դրամանոց երկլեզու փաթեթի համար:

 

According to Agnes
 

 


The Week in seven days

 
 


The Arts in seven days

 

  Photo of the week
 
Click on the photo above to enlarge.
 
 
 
 
A birthday to remember

"Grand" celebrated his ninth birthday at Yervan Zoo July 7, with cakes and fruits. The youngster is awaiting the arrival of his fiance, "Candy", from India. Need we say that the sponsor of the elephants is the "Grand Candy" company?

 

 


 
 

 





Copyright ArmeniaNow.com 2002-2017. All rights reserved.

The contents of this website cannot be copied, either wholly or partially, reproduced, transferred, loaded, published or distributed in any way without the prior written consent of ArmeniaNow.com.