ArmeniaNow.com - Independent Journalism From Today's Armenia
 April 25, 2003 




Հայացք ոչ դրսից. երեխայի ծննդյան ուրախությունը և դրա նշանակությունը հավիտենական ընտանիքի համար

 

Ծանոթություն խմբագրից. սովորաբար այս մասում «Հայացք դրսից» խորագրի տակ դուք կարդում եք օտարերկրացու դիտարկումներն իր որդեգրած երկրի մասին: Այս շաբաթվա «հայացքը», անկասկած, դրսից չէ, քանի որ իր որդու ծննդյան առթիվ իր տպավորություններով է կիսվում «ԱրմենիաՆաուի» թղթակիցներից մեկը:

 


Little Raffi Deheryan with his mother.

Ուզում եմ ձեզ հետ կիսել ուրախությունս և տպավորություններս՝ կապված առաջին զավակիս ծննդի հետ:

Այս պահին, երբ գրում եմ այս տողերը, տղաս ընդամենը չորս օրական է: Նա մի փոքրիկ մարդուկ է, չափազանց անօգնական, որն այժմ կուշտ փորիկով, ծծակը բերանին անուշ քուն է մտել իր փոքրիկ անկողնում:

Նրա մայրը՝ Կարինեն, և ես նախորդ ամսվա վերջից սպասում էինք նրան, քանի որ ըստ բժշկի նա կարող էր լույս աշխարհ գալ այդ ժամկետից հետո ցանկացած պահի:

Սակայն նա որոշել էր հնարավորինս երկար մնալ իր կացարանում: Դե իհարկե, նրա այդ թաքստոցում կար սնունդ, ջերմություն և պայմաններ, որոնք, հավատացնում եմ, առավել ապահով էին, քան այն աշխարհում, ուր նա եկավ:

Տղաս ծնվեց Զատկի նախօրեին:

Շաբաթ առավոտ էր, երբ կնոջս երկունքի ցավերով վստահեցինք «Շենգավիթ» բժշկական կենտրոնի բժիշկներին: Հիվանդանոցը հանգամանորեն էինք ընտրել: Ի տարբերություն Երևանի շատ այլ ծննդատների՝ «Շենգավիթը» սեփականաշնորհված է և, հետևաբար, գործում է վճարովի հիմունքներով: Սակայն մենք գիտեինք, որ այստեղ մեզանից ծառայությունների համար կաշառք չեն պահանջի, և նախընտրեցինք օրինական վճարումները:

63-ամյա մայրս և ես անհամբեր նստել էինք ընդունարանում: Մայրս նախորդ օրը ջերմում էր, սակայն մոռացավ այդ մասին, երբ հասավ հիվանդանոց գնալու պահը:

Հանգիստ նստելն ինձ համար չէր, և ես որոշեցի դուրս գալ մաքուր օդի: Սակայն դուրս գալով՝ ականջիս հասան հիվանդանոցի երկրորդ հարկից լսվող կնոջս ճիչերը:

Նրա այդ սրտաճմլիկ ճիչերը ստիպում էին, որ ինքս էլ բղավեմ: Որոշ ժամանակ անց կնոջս ճիչերին փոխարինեց մեկ այլ ճիչ: Խոր շունչ քաշեցի և վառեցի գլանակս: Ընդունարանից դուրս կանչեցի մորս և ասացի` լսիր տատիկ, քո թոռան ճիչն է: Կարող եք պատկերացնել, թե ինչպես էինք ես ու մայրս գրկախառնվում՝ չկարողանալով զսպել մեր արցունքները:

Այս նյութը գրում եմ ապրիլի 23-ին` հայ ժողովրդի համար ամենից ողբերգական օրվա նախօրեին: Անկեղծն ասած, մի փոքր մտավախություն ունեի, որ երեխաս կծնվի հենց այդ սգո օրը:

Երեխաս և ես այդ բարբարոսությունից տուժածների ժառանգներ ենք: Թե հորս, և թե մորս նախնիները դեռևս նախորդ դարի սկզբին արտաքսվել են իրենց ծննդավայրից՝ Արևմտյան Հայաստանից: Հորս հայրը շատախցի է, մայրը՝ վանեցի, մորս հայրը՝ էրզրումցի, իսկ մայրը` կաղզվանցի: Ով լսել է Արևմտյան Հայաստանի մասին, երևի լսած կլինի նաև այս հայկական քաղաքների մասին:

Գաղթի ժամանակ պապերս ու տատերս փոքր են եղել և Երևան հասնելով ընկել են որբանոց: Գաղթի ճանապարհին մի տատս 9 տարեկան հասակում առավոտյան արթնացել է հիվանդությունից մեռած մոր գրկում:

Նրանք այդ պատմությունները մտապահել և փոխանցել են սերնդե սերունդ: Նրանց միակ երազանքն էր երբևէ կրկին լինել իրենց ծննդավայրում:

Ես իրականացրի ժառանգաբար ինձ անցած այդ երազանքը: Անցյալ տարի Կարինեին, ինձ և տարբեր տարիքի ևս երեսուն հայերի, որոնց մեծ մասը ծագումով Արևմտյան Հայաստանից էին, վիճակվեց ավտոբուսով 10-օրյա շրջագայության մեկնել Թուրքիա:

Մենք եղանք Կարսում, Անիում, Մուշում, Էրզրումում, Բիթլիսում, լողացինք Վանա լճի պարզ ջրերում և աղոթելով մեր նախնիների հոգու հանգստության համար` հայկական ավերված ու կիսաքանդ եկեղեցիներում վառեցինք մեզ հետ Հայաստանից բերած մոմերը:

Վերադառնալով տուն՝ միակ կենդանի մնացած 83-ամյա տատիս շտապեցի պատմել մեր ողջ տեսածն ու վերապրածը: Ասեցի, որ տեսել եմ նրա հրաշք ծննդավայրը` Վանա լճի ափամերձ Ավանց գյուղը: Փոխանցեցի նրան նաև Վանից բերած մի քանի բուռ հողը և Վանա լճի ապխտած տարեխ ձկները: Երնեկ տալով աչքերիս՝ տատս արցունքոտ աչքերով համբուրեց ինձ՝ ընկնելով իր դաժան մանկության հուշերի գիրկը:

Իսկ այսօր նա ինձ հետ ուրախանում է իր վեցերորդ ծոռան` փոքրիկ Րաֆֆիի գալստյան առթիվ, որն իրեն նախորդած երեք սերունդների նման կրում է Դեհերյան ազգանունը: Դեհերն այն գյուղն է, որն իմ պապը եղեռնի ժամանակ լքել է մանուկ տարիքում:

Մտերիմներս հարցնում են՝ ինչու հենց Րաֆֆի, քանի որ այդ անունն այնքան էլ տարածված չէ Հայաստանում: Այն ավելի հաճախ է հանդիպում սփյուռքահայ ընտանիքներում:

Անձամբ ես ընդամենը երեք Րաֆֆի գիտեմ, որոնք բոլորն էլ սփյուռքի ծագում ունեն: Հայ մեծ գրող Րաֆֆին, քաղաքագետ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը և ևս մեկ Րաֆֆի` կանադահայ ռեժիսոր Ատոմ Էգոյանի «Արարատ» ֆիլմի հերոսներից մեկը, որն էլ դարձավ երեխայիս այս անվամբ կոչելու վերջնական պատճառը:

Ֆիլմում երիտասարդ Րաֆֆին ժամանում է Արևմտյան Հայաստան` իր նախնիների երկիրը, և տեսախցիկով նկարահանում եկեղեցիներն ու վանքերը: Այն նույն եկեղեցիներն ու վանքերը, որոնց պատերի մոտ ինն ամիս առաջ Կարինեի հետ միասին խունկ ենք ծխեցրել:

Եվ մի օր, երբ այդ պատմությունը պատմենք մեր Րաֆֆիին, նա իր երկրի և ընտանիքի նկատմամբ կհամակվի նույն սիրով, որն ապրում է մեր մեջ:


  "Turkish Flag"
 
Click on the photo above to enlarge
 

  Inside
 

Film Flap: Protestors stop showing of Turkish movie in Yerevan

Full story

 
 
 
 

Honoring the Honorable: Norweigan paid tribute at Genocide memorial

Full story

 
 
 
 

Reinstated: Police department loses case against member of Jehovah's Witness

Full story

 




  Photo of the week
 
Click on the photo above to enlarge
 
 
 
 

Pain in Paint

Yesterday (April 24) members of Mihr youth organization gathered in a park near the State Conservatory where they used black (tragedy) and red (blood) paint to depict Mt. Ararat from its western side. On a white canvas they painted names of villages where Genocide took place.

 

 





Copyright ArmeniaNow.com 2002-2017. All rights reserved.

The contents of this website cannot be copied, either wholly or partially, reproduced, transferred, loaded, published or distributed in any way without the prior written consent of ArmeniaNow.com.